เรื่องของเฟรนไชน์นั้นมีมานานแล้ว และคนไทยก็คุ้นเคยกับมันดี ตอนแรกผมก็ไม่อยากเขียนหรอก แต่เผอิญช่วงนี้ได้ดูโฆษณาของทาง 7-11 แล้วรู้สึกว่าโฆษณาเวอร์มาก ที่บอกว่าพอเราซื้อเฟรนไชน์เขาจะทำให้ชีวิตดีขึ้น มีเวลาอยู่กับลูกเพิ่มขึ้น ผมก็เลยอยากเขียนมุมมองในการซื้อเฟรนไชน์ที่ผมมองให้เพื่อนๆได้รับรู้ก่อนที่จะไปซื้อเฟรนไชน์จากที่อื่นๆที่ไม่ใช่เฉพาะ 7-11 เท่านั้น
อย่างที่ผมบอกก็คือ คุณรู้บ้างหรือไม่ว่าทำไมระบบเฟรนไชน์ถึงได้เกิดขึ้นมา นั่นก็เพราะว่าสมมุติว่าคุณคือผู้ประกอบการ แต่ต้องการขยายสาขาออกไป แต่เผอิญมีเงินทุนน้อย จะระดมทุนก็ไม่ได้เพราะไม่ได้เข้าตลาดหลักทรัพย์ และก็กลัวว่าถ้าเกิดขยายสาขาแล้ว การดูแลให้ทั่วถึงก็ยาก เพราะฉะนั้นวิธีง่ายที่สุดก็คือการขายเฟรนไชน์ เพราะเงินลงทุนไม่ใช่เงินเรา แถมเรายังได้เงินอีกด้วย และแน่นอนคนซื้อเฟรนไชน์เป็นผู้ดูแลร้านเอง เพราะลงทุนซื้อเฟรนไชน์แล้วก็ไม่อยากให้มันเจ๊ง ก็ต้องมาดูแลเอง เพราะฉะนั้นการดูแลทั่วถึงแน่ ได้ทั้งขึ้นทั้งล่อง ลองคิดดูนะคับว่าคนที่รวยไม่ใช่คนซื้อเฟรนไชน์ แต่เป็นคนขายต่างหาก แล้วก็มาโกหกเราว่าเราจะรวย สมมุติว่าเจ้าของเฟรนไชน์ขายให้เรา เขาก็จะมีการเก็บค่าแรกเข้าเหมือนเงินกินเปล่านั่นแหละ หลังจากนั้นเขาก็จะเก็บต่อเดือนที่เราต้องจ่ายให้เขา ขายได้ไม่ได้ก็ต้องจ่าย และที่สำคัญยังต้องรับของจากเขาด้วย สมมุติว่าร้านนึงเขาเก็บต่อเดือน 20000 มีคนซื้อไป 100 ร้าน เขาก็ได้ไปแล้วเดือนละ 2 ล้าน แบบนั่งเฉยๆ ไม่ต้องดูแลมาก เพราะทุกอย่างวางระบบไว้แล้ว ก็ได้แล้วเดือนละ 2 ล้าน ถามว่ามีความเสี่ยงไหม น้อยมาก เพราะในสัญญาก็จะมัดคุณไว้ว่า คุณต้องทำกับเขาไม่ต่ำกว่ากี่ปี เหมือนที่เขาบอกว่ากี่ปีคืนทุน คุณจะขายได้กำไรหรือขาดทุนเขาก็ไม่สนใจ แต่ยังไงคุณก็ต้องจ่ายเขาทุกเดือน ถ้าคุณผิดสัญญา คุณโดนเขาฟ้องแน่ และที่สำคัญคือคุณแพ้ เพราะคุณเต็มใจเซ็นสัญญาเอง
แถวบ้านผมก็มีร้านนึงเมื่อก่อนเคยขายเครื่องเขียนมาก่อน จนลูกชายเจ้าของร้านซึ่งเรียนปริญญาตรีก็ตัดสินใจซื้อเฟรนไชน์ 7-11 มา ซึ่งผมก็เห็นเขามาดูร้านเรื่อยๆไม่มีเวลาไปทำอย่างอื่น บางทีก็ให้พ่อที่ชรามาดูร้านให้ จนกระทั่งมี 7-11 อีกร้านมาเปิดตรงข้าม (ถนนสองเลนข้ามสบายมาก เพราะเมื่อก่อน 7-11 ให้เหตุผลว่าที่เปิดใกล้กันหรืออยู่ตรงข้าม เพราะกลัวว่าลูกค้าบางคนข้ามถนนลำบาก แต่อันนี้หลับตายังข้ามได้เลย) และที่สำคัญร้านใหม่นั้นใหญ่กว่า เพราะ 7-11 ตอนหลังมี booksmile มีประตูเลื่อน ดูทันสมัยกว่าเยอะ จนทำให้ไอ้ร้านเก่าดูหมองไปเลย แล้วคิดดูว่าจะมีความรู้สึกยังไง อยู่ดีๆมีร้านเหมือนกันมาแย่งลูกค้ากันเอง และที่สำคัญที่นี่เป็นชุมชน คนที่เข้า 7-11 ก็มีอยู่แค่นี้ ไม่ใช่เป็นห้างที่มีคนจากหลายที่ผ่านมา แต่มันมีอยู่กันแค่นี้เอง จะมาเปิดแย่งลูกค้ากันทำไม ทุกวันนี้ผมก็เริ่มเห็นสีหน้าของลูกชายเขาว่าหน้าเริ่มหมอง จะไปฟ้องร้องก็ไม่ได้ อึดอัดใจแต่ทำอะไรก็ไม่ได้
เมื่ออ่านถึงตรงนี้แล้ว เพื่อนๆมีความเห็นว่าอย่างไร ผมไม่ได้บอกว่าการซื้อเฟรนไชน์ไม่ดี แต่ทุกสิ่งทุกอย่างมีทั้งดีและไม่ดี ข้อดีของมันก็มี มันก็แล้วแต่มุมมองนะคับ แต่สำหรับผมนั้นไม่ดีกว่า